Γιώργος Φλέσσας

Give Greece a Chance: ένα μήνυμα προς τους έλληνες

Ακόμη και τώρα που είμαστε στο σημείο μηδέν, οι κακές μας συνήθειες ως λαού, μάς απομακρύνουν από τον κεντρικό μας στόχο: να γίνουν γρήγορα, αποτελεσματικά και σε βάθος οι αλλαγές και οι τομές που χρειάζεται η Ελλάδα για να βγει από την κρίση και να προχωρήσει ως μια πραγματική ευρωπαϊκή χώρα.

Το νοικοκύρεμα του κράτους, η αναδιάρθρωση του παραγωγικού μοντέλου της ελληνικής οικονομίας, η προσέλκυση επενδύσεων, η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας, η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, η αποκατάσταση της κοινωνικής συνοχής, η λειτουργία του κοινωνικού κράτους είναι τεράστια ζητήματα άμεσης επίλυσης. Η εξάλειψη της φοροδιαφυγής, το άνοιγμα των κλειστών επαγγελμάτων, η απλοποίηση της φορολογικής νομοθεσίας, η μείωση της γραφειοκρατίας, η κατάργηση των προνομίων, η ταχύτητα απονομής της δικαιοσύνης, ο περιορισμός της σπατάλης και της κλοπής στο σύστημα υγείας, οι αποκρατικοποιήσεις, η καταπολέμηση της ανεργίας και πολλά άλλα πρέπει να προχωρήσουν άμεσα.

Για να γίνει όμως αυτό πρέπει, είτε γίνουν, είτε δεν γίνουν νέες εκλογές οι επιλογές μας να δώσουν στην Ελλάδα την ευκαιρία. Δώστε, λοιπόν, μια ευκαιρία στην Ελλάδα!

Δώστε μια ευκαιρία στους σκληρά εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα, που μοχθούν καθημερινά σε κλίμα διαρκούς ανασφάλειας, να διατηρήσουν τις δουλειές τους και να μην βρεθούν κι αυτοί στο ταμείο ανεργίας.

Δεν χρειαζόμαστε ένα κράτος που δαιμονοποιεί την επιχειρηματικότητα και  ενοχοποιεί το κέρδος, που υπερφορολογεί τους πάντες και που εμποδίζει τη  λειτουργία των επιχειρήσεων. Χρειαζόμαστε μια οικονομία υγιή, ελεύθερη, ανταγωνιστική με ισχυρές ελληνικές επιχειρήσεις, ικανό ανθρώπινο δυναμικό, ανταγωνιστικά και επώνυμα ελληνικά προϊόντα και υπηρεσίες. Χρειαζόμαστε ένα σύγχρονο μοντέλο ανάπτυξης, που θα στηρίζεται στην ιδιωτική πρωτοβουλία, στην παραγωγή και στην εξωστρέφεια κι όχι στα δανεικά και στην κατανάλωση. Χρειαζόμαστε επενδύσεις –από έλληνες και ξένους– για να μεγαλώσει ο παραγόμενος πλούτος και να δημιουργηθούν νέες και καλύτερες δουλειές.

Δώστε, λοιπόν, μια ευκαιρία στους επιχειρηματίες, που παλεύουν να κρατήσουν ζωντανές τις επιχειρήσεις τους, να δουλέψουν σκληρά και να μην συνθλιβούν από τους πειραματισμούς, τη γραφειοκρατία και τη διαφθορά.

Δώστε μια ευκαιρία στους ανέργους, που δημιούργησαν η εμμονή στον κρατισμό, η προστασία των “πελατών” του κράτους και η υπανάπτυξη, να βρουν δουλειά στην Ελλάδα μέσα από τις επενδύσεις που μπορούν να γίνουν.

Δώστε μια ευκαιρία στους επιστήμονες, που έχουν ιδέες και όρεξη για δουλειά, να δημιουργήσουν τη νέα ανταγωνιστική Ελλάδα της γνώσης και της καινοτομίας.

Δεν χρειαζόμαστε 100.000 προσλήψεις στο δημόσιο. Δεν χρειαζόμαστε τον κρατισμό, τις συντεχνίες, τις πολιτικές παρεμβάσεις και τη σπατάλη. Χρειαζόμαστε αξιόπιστο και αποτελεσματικό κράτος. Κράτος που παρεμβαίνει μόνο εκεί που η αγορά δεν μπορεί. Κράτος που λειτουργεί με λιγότερους, καλύτερα αμειβόμενους υπαλλήλους και διασφαλίζει υψηλού επιπέδου υπηρεσίες σε όλους τους πολίτες.

Δώστε, λοιπόν, μια ευκαιρία στους δημόσιους λειτουργούς, που θέλουν να προσφέρουν, να δημιουργήσουν αυτό το νέο αποτελεσματικό δημόσιο που θα υπηρετεί τους πολίτες αντί να τους δυναστεύει. Μην αφήσετε να τους πνίξει η ισοπέδωση, ο παρασιτισμός και το βόλεμα.

Δεν χρειαζόμαστε ένα νέο διχασμό, όπου η μια κοινωνική ομάδα θα απαιτεί την διαπόμπευση και την εξόντωση της άλλης. Χρειαζόμαστε να οικοδομήσουμε και να πετύχουμε μια ουσιαστική αλληλεγγύη. Χρειαζόμαστε ένα αποτελεσματικό και δίκαιο κοινωνικό κράτος που διασφαλίζεται από τους καρπούς που παράγει μια υγιής και ανοικτή οικονομία.

Δώστε, λοιπόν, μια ευκαιρία στους οικονομικά ασθενέστερους, στους συνταξιούχους, που δοκιμάζονται, να μην φτάσουν στο έσχατο επίπεδο εξαθλίωσης και να συνεχίσουν να ζουν μαζεμένα μεν, αλλά με αξιοπρέπεια.

Δώστε μια ευκαιρία στους νοικοκύρηδες, που ματώνουν μια ολόκληρη ζωή, να μην δουν τους κόπους και τις οικονομίες τους να εξανεμίζονται και να επιστρέφουν στην φτώχεια της μετακατοχικής Ελλάδας .

Δεν χρειαζόμαστε μέσα ενημέρωσης και δημοσιογράφους συνεταίρους της εκάστοτε εξουσίας που –αντί να ενημερώνουν υπεύθυνα και νηφάλια– τροφοδοτούν το λαϊκισμό, επιτείνουν τη σύγχυση και διασπούν την συνοχή της κοινωνίας. Χρειαζόμαστε ενημέρωση και τεκμηρίωση, διάλογο και επιχειρήματα

Δώστε μια ευκαιρία στους θυμωμένους συμπολίτες μας να ενημερωθούν πλήρως για τις επιλογές που έχουν μπροστά τους και τη σημασία τους και να μην μείνουν παγιδευμένοι στα ψευτοδιλήμματα, στις ουτοπικές ιδεοληψίες, στο λαϊκισμό και στα εθνικιστικά παραληρήματα.

Δώστε μια ευκαιρία στους αξιόλογους και σοβαρούς έλληνες που αντιστέκονται στο λαϊκισμό, στους αφορισμούς, στη μνησικακία, να ασχοληθούν με την πολιτική και να ανανεώσουν την πολιτική ζωή αντί να γεμίζει η Βουλή με γραφικούς, με λαϊκιστές ή ανίκανους.

Δώστε μια ευκαιρία στους νέους, στις νέες, στα παιδιά μας, να έχουν τουλάχιστον εκείνα που όλες οι μεταπολεμικές γενιές πρόσφεραν στα παιδιά τους και να μη μεγαλώσουν σε μια Ελλάδα απομονωμένη και καταδικασμένη στη μιζέρια.

Δώστε μια ευκαιρία στους γονείς, που θυσιάζονται για να δώσουν εφόδια στα παιδιά τους, να μην βρεθούν ανήμποροι να τα βοηθήσουν, ούτε να τα αποχαιρετήσουν σε μια οδυνηρή νέα μετανάστευση.

Δώστε μια ευκαιρία στην Ελλάδα!

Σημείωση: Σε προηγούμενη ανάρτηση στο blog μου (29.2.2012) είχα διατυπώσει τον προβληματισμό μου, αν το να επιδιώκουμε τον οίκτο και τη συμπόνια των ξένων είναι κατάλληλη και αποτελεσματική στρατηγική επικοινωνίας για τη διεθνή εικόνα της χώρας μας. Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι, δύο μήνες μετά, θα φτάναμε με την ψήφο μας στη σημερινή δεινή θέση, στον τωρινό διεθνή αυτοδιασυρμό. Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα απευθυνόμουνα προς έλληνες παρακαλώντας τους να δώσουν μια ευκαιρία στην Ελλάδα! Να λοιπόν γιατί το “Give Greece a Chance” έγινε κεντρική ιδέα και τίτλος της σημερινής ανάρτησης. Αναγκαστικά, το προτίμησα του "Λυπηθείτε την Ελλάδα!"

image source

Τα λάθη πληρώνονται. Και τέτοια εποχή πληρώνονται πανάκριβα!

Λίγες ημέρες μας χωρίζουν από τις κρίσιμες εκλογές της 6^ης Μαΐου και ο εκλογικός λόγος των κομμάτων είναι μια πλήρης απογοήτευση. Νέα Δημοκρατία και ΠΑΣΟΚ ακολουθούν  τον παραδοσιακό δρόμο των γενικόλογων διακηρύξεων, της συγκεκαλυμμένης παροχολογίας και του εμπορίου  ελπίδας, αποφεύγοντας οποιαδήποτε συζήτηση για τα συγκεκριμένα βήματα που πρέπει άμεσα να γίνουν.

Ο πολιτικός λόγος των κομμάτων των άκρων –αριστερά και δεξιά– κινείται από τα παραληρήματα και τις φαντασιοπληξίες των καμένων μέχρι τις “επαναστατικές” ουτοπίες και τις κομμουνιστικές ιδεοληψίες των κομμάτων της άκρας αριστεράς. Κι εδώ ούτε ίχνος συγκεκριμένων ρεαλιστικών θέσεων και προτάσεων για την επόμενη ημέρα. Εκτός αν ο στόχος τους είναι η διάλυση της χώρας και η εξαθλίωση των πολιτών.

Η Δημοκρατική Αριστερά του Φώτη Κουβέλη –παρά την ευπρέπεια και την μετριοπάθειά της– δεν ξέφυγε από την γενικόλογη αοριστολογία. Μόνον η Δημοκρατική Συμμαχία της Ντ. Μπακογιάννη και η Δράση του Στ. Μάνου διατυπώνουν συγκεκριμένες προτάσεις και πολιτικό λόγο κοντά στην πραγματικότητα.

Στο μεταξύ συζητήσεις και εκτιμήσεις δίνουν και παίρνουν, οι οποίες εφόσον ισχύσουν είναι φανερό ότι οδηγούμαστε ολοταχώς σε ένα νέο κύκλο καταστροφής.

Το νοικοκύρεμα του κράτους, η αναδιάρθρωση του παραγωγικού μοντέλου της ελληνικής οικονομίας, η προσέλκυση επενδύσεων, η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας, η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, η αποκατάσταση της κοινωνικής συνοχής, η λειτουργία του κοινωνικού κράτους είναι τεράστια ζητήματα άμεσης επίλυσης.

Χρειάζεται μελέτη δεδομένων, προτεραιότητες, ξεκάθαρη και δουλεμένη στρατηγική, λεπτομερής σχεδιασμός, ενιαία μεθοδολογία, συντονισμός, σαφές χρονοδιάγραμμα και τέλος ταχύτητα και ακρίβεια εφαρμογής.

Για όλα αυτά –με τις εξαιρέσεις που προανέφερα– δεν ακούσαμε τίποτε. Αντίθετα, ακούσαμε ότι σε 2-3 χρόνια θα φτιάξουν τα πράγματα, ότι όλα θα γίνουν χωρίς δουλειά με τη μαγική ανάπτυξη, με τα ισοδύναμα, με τον ορυκτό πλούτο, με τα λεφτά που θα «πέσουν» στην αγορά, με…, με…

Σε προηγούμενες εκλογές θα μπορούσε κανείς να δικαιολογήσει τους πολίτες για την ψήφο τους. Σε αυτές της 6^ης Μαΐου όλοι ξέρουμε τι φταίει και τι πρέπει να γίνει. Κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι δεν ξέρει και ο καθένας θα φέρει την ευθύνη του αποτελέσματος.

Υπάρχει στους περισσότερους η λανθασμένη πεποίθηση ότι τα πράγματα δεν μπορούν να γίνουν πολύ χειρότερα, ότι δεν πάει πιο κάτω. Λάθος, μεγάλο λάθος! Μπορούν πολύ γρήγορα τα πράγματα να γίνουν πολύ χειρότερα. Τα λάθη πληρώνονται. Και τέτοια εποχή πληρώνονται πανάκριβα!

Όσο για μένα, βλέποντας καθημερινά τους νέους και τις νέες συναδέλφους μου στη δουλειά, βλέποντας τους φοιτητές και τις φοιτήτριές μου στο πανεπιστήμιο, βλέποντας το παιδί μου και τα άλλα εφηβάκια, βλέποντας την ηλικιωμένη μητέρα μου, για να μπορώ όλους αυτούς να τους αντικρύζω κατάματα αύριο, ξέρω ότι δεν έχω το δικαίωμα να κάνω λάθος.

Δεν θα ψηφίσω ούτε για να εκφράσω την οργή μου, ούτε για να τιμωρήσω, ούτε για να κυνηγήσω χίμαιρες. Θα ψηφίσω ψυχρά, μελετημένα! Θα ψηφίσω αυτούς που λένε τα πράγματα με το όνομά τους, που δεν φοβούνται το κόστος, που είναι έτοιμοι να συγκρουστούν, που θα δουλέψουν σκληρά, που θέλουν και μπορούν να κάνουν τις αλλαγές.

Γιώργος Φλέσσας (g.flessas@gmail.com)

 image source

Οι εκλογές ανάχωμα ή πολλαπλασιαστής της κρίσης;

Μια άλλη ανάγνωση

Η παρατήρηση της εμπειρίας των αναπτυγμένων χώρων, στις οποίες συνέβησαν μεγάλες διαρθρωτικές αλλαγές και οι σχετικές μελέτες πολιτικής συμπεριφοράς έχουν αποτυπώσει εδώ και χρόνια συγκεκριμένους δείκτες κρίσης. Ας δούμε ποιοι είναι οι δείκτες αυτοί:

Η πόλωση πολιτών και εκλογικού σώματος. Την ώρα που η επίλυση των επειγόντων προβλημάτων που αντιμετωπίζει η Ελλάδα υποχρεώνει τους πάντες να βρουν σημεία προσέγγισης και να συνεργαστούν, στη χώρα μας συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο. Οι διαφορές υπογραμμίζονται, οι διαχωριστικές γραμμές επαναχαράσσονται, τα χάσματα διευρύνονται: μνημονιακοί και αντιμνημονιακοί, ευρωλάτρες και δραχμολάγνοι, πατριώτες και προδότες, μεταρρυθμιστές και οπισθοδρομικοί. Οι αυξανόμενοι υψηλοί τόνοι επιβεβαιώνουν ότι η πόλωση είναι γενικευμένη. Υπάρχει όμως και μια άλλη πόλωση: η σύγκρουση ανάμεσα σε όσους θέλουν τις αλλαγές και σε όσους δεν τις θέλουν, είτε γιατί βολεύονται, είτε γιατί φοβούνται. Ανάμεσα σε αυτούς που θέλουν να προχωρήσει γρήγορα μπροστά η χώρα και σε εκείνους που φρενάρουν, που απομυζούν, που παζαρεύουν.

Η αποστασιοποίηση των ψηφοφόρων και ο κατακερματισμός των πολιτικών δυνάμεων. Κόμματα και πολιτικοί κατέρρευσαν με πάταγο. Οι εκδηλώσεις μίσους και οι αποδοκιμασίες απλώς το επιβεβαιώνουν. Οι έλληνες βιώνουν με τον πιο ηχηρό τρόπο την κατάρρευση του πελατειακού πολιτικού συστήματος που οι ίδιοι εξέθρεψαν πάνω από τριάντα χρόνια. Και σήμερα καλούνται να επιλέξουν ανάμεσα σε κόμματα που θεωρούν αναξιόπιστα και σε πολιτικούς που θεωρούν ακατάλληλους. Από την άλλη, οι πολιτικοί φαίνεται να μην έχουν καταλάβει, πόσο πολύ θα πρέπει να αλλάξουν. Η αναντιστοιχία μεταξύ πραγματικότητας και πολιτικού λόγου αυξάνεται, αντί να μειώνεται. Ο λαϊκισμός επίσης. Οι προβλέψεις περί της εισόδου στη Βουλή περιθωριακών, όπως το κόμμα καμένου ή της χρυσής αυγής, απλώς επιβεβαιώνουν τη σύγχυση και την έκταση του προβλήματος.

Η υποβάθμιση των θεσμών. Όλο και συχνότερα οι θεσμοί προσβάλλονται βάναυσα ή αγνοούνται. Η προσβολή του Προέδρου της Δημοκρατίας, οι απόπειρες εισβολής στη Βουλή, η προκλητική και συνεχής μη εφαρμογή των νόμων, η απαξίωση των αρχών, η πλήρως διαλυμένη και ανυπόληπτη δημόσια διοίκηση, η υπονόμευση της δικαιοσύνης, η ανυπαρξία των ρυθμιστικών αρχών είναι φαινόμενα που ενδημούν. 

Οι συγκρούσεις εντός των διαφόρων ελίτ. Παρότι αυτά τα φαινόμενα δεν έχουν τόσο εξελιχθεί λόγω της ανυπαρξίας σοβαρών ελίτ στη χώρα, εντούτοις η σύγκρουση της “συμμορίας της δραχμής” (μέσω των πολιτικών, επιχειρηματικών και μηντιακών υποστηρικτών της) με τις φιλοευρωπαϊκές δυνάμεις και το bras de fer μεταξύ των τραπεζών και της κυβέρνησης για το PSI είναι αρκετά χαρακτηριστικές. Οι συγκρούσεις των άτυπων κέντρων εξουσίας (που μέχρι τώρα συγκυβερνούσαν) όσο θα ψαλιδίζονται τα προνόμια τους (προοίμιο υπήρξε η σύγκρουση Παπανδρέου-Ψυχάρη) θα είναι η κορυφή του παγόβουνου. Ακόμη σημειώστε ότι οι αναταράξεις στο εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ και της Νέας Δημοκρατίας μεταξύ μνημονιακών και μη, τεχνοκρατών και λαϊκιστών δεν πρόκειται να τελειώσουν στις επικείμενες εκλογές.

Οι αντιθέσεις λογικής μεταξύ κράτους και ιδιωτικής πρωτοβουλίας. Η χρόνια καταστρεπτική επιρροή των συντεχνιακών κατεστημένων στην οικονομία, η σκανδαλώδης προστασία των δημοσίων υπαλλήλων εις βάρος του ιδιωτικού τομέα και των εργαζομένων του, οι αντιστάσεις της κρατικοδίαιτης επιχειρηματικότητας αναδεικνύουν καθημερινά τις αντιθέσεις μεταξύ κράτους και ιδιωτικής πρωτοβουλίας.

Ο ανταγωνισμός των επιχειρηματικών συμφερόντων για την κατοχύρωση μεριδίων αγοράς. Η παρατεταμένη κρίση και η ύφεση της οικονομίας σε συνδυασμό με τις κακές επιδόσεις των περισσοτέρων επιχειρήσεων οξύνουν τον ανταγωνισμό. Πολλές επιχειρήσεις ήδη δίνουν αγώνα επιβίωσης. Η κατανάλωση μειώνεται, η “πίτα” μικραίνει και η μάχη για την κατοχύρωση των μεριδίων αγοράς γίνεται εντονότερη.

Το πρώτο βήμα για να λύσεις ένα πρόβλημα είναι να το ορίσεις σωστά. Το μεγαλύτερο, ίσως, μειονέκτημα των ηγεσιών της πατρίδας μας είναι ότι αναζητούν τις λύσεις στα κομματικά εγχειρίδια της δεκαετίας του ’80. Επιπλέον, με το αφελές επιχείρημα ότι “εδώ είμαστε Ελλάδα”, δεν αξιοποιούν στο παραμικρό τη διεθνή εμπειρία. Δεν παίρνουν μαθήματα από ό,τι συνέβη στις άλλες χώρες, ποια σωστά και ποια λάθη έγιναν, πώς αντιμετώπισαν παρόμοιες καταστάσεις, πώς έκαναν τις αναγκαίες αλλαγές.

Η Ελλάδα είναι και θα είναι για τα επόμενα δέκα με είκοσι χρόνια, μια χώρα σε μετάβαση. Επομένως, κάθε λύση θα πρέπει να λαμβάνει διαρκώς υπόψη την εξέλιξη των παραπάνω δεικτών.

Είμαστε μια κλειστή κοινωνία, με κεντρικά κατευθυνόμενη οικονομία, χαμηλή ανταγωνιστικότητα, παρωχημένο εκπαιδευτικό σύστημα, αναποτελεσματικό δημόσιο, ανθηρή παραοικονομία, χαμηλό δείκτη γνώσης χρήσης των νέων τεχνολογιών και μικρό βαθμό προσαρμοστικότητας.

Χρειάζονται πολλές, μεγάλες και γρήγορες διαρθρωτικές αλλαγές. Η εξάλειψη της φοροδιαφυγής, το άνοιγμα των κλειστών επαγγελμάτων, η απλοποίηση της φορολογικής νομοθεσίας, η μείωση της γραφειοκρατίας, η κατάργηση των προνομίων, η αύξηση της παραγωγικότητας, η ταχύτητα απονομής της δικαιοσύνης, ο περιορισμός της σπατάλης και της κλοπής στο σύστημα υγείας, ο εκσυγχρονισμός του δημοσίου, η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας, οι αποκρατικοποιήσεις, η προσέλκυση επενδύσεων, η καταπολέμηση της ανεργίας και πολλά άλλα πρέπει να προχωρήσουν άμεσα.

Ενόψει των εκλογών, πιέστε τους πάντες να τοποθετούνται συγκεκριμένα και αναλυτικά για κάθε μία από τις παραπάνω αλλαγές που χρειάζεται να γίνουν. Μη δώσετε σε κανέναν το περιθώριο να ξεφύγει με γενικολογίες, θεωρίες και λαϊκισμούς. Όσοι δεν έχουν την ειλικρίνεια και το σθένος να μιλήσουν ξεκάθαρα στους πολίτες για το πού βρισκόμαστε και τι πρέπει να γίνει, όσοι δεν μπορούν να αναμετρηθούν με τα προβλήματα και να τα λύσουν, πρέπει έγκαιρα να αποκαλυφθούν και να παραμεριστούν.

Οι αλλαγές δεν περιμένουν. Η μετάβαση θα γίνει ούτως ή άλλως: είτε με τη θέλησή μας, είτε ως αποτέλεσμα αφόρητων πιέσεων. Είναι στο χέρι μας, αν οι προσεχείς εκλογές θα γίνουν ανάχωμα ή πολλαπλασιαστής της κρίσης.

Γιώργος Φλέσσας (g.flessas@gmail.com)

Πριονίζοντας το κλαδί πάνω στο οποίο καθόμαστε!

Από ότι λέγεται σε σύντομο χρονικό διάστημα θα γίνουν εκλογές. Αν υπάρχει κάτι στο οποίο όλοι συμφωνούν είναι η τραγική ανεπάρκεια των κομμάτων και του υπάρχοντος πολιτικού προσωπικού. “Τα υπάρχοντα κόμματα έχουν αποτύχει”, “να μπούνε νέα πρόσωπα στην πολιτική”, “χρειαζόμαστε ανανέωση” είναι οι συνηθέστερες συζητήσεις που ακούμε, είτε ιδιωτικές, είτε δημόσιες.

Βέβαια, δεν θα είναι η πρώτη φορά που ένα πάνδημο αίτημα, υπονομεύεται συστηματικά από τρείς πλευρές, ώστε να οδηγεί με μαθηματικό τρόπο στο ακριβώς αντίστροφο αποτέλεσμα από την επιδιωκόμενη ανανέωση.

Πρώτα-πρώτα, υπονομεύεται από τον δίκαιο θυμό των πολιτών εναντίον των κομμάτων και των πολιτικών (που όμως οι ίδιοι ψήφιζαν και συντηρούσαν για χρόνια) ο οποίος συχνά μετατρέπεται σε παράλογο μηδενισμό και ισοπεδωτική καχυποψία έναντι όλων, δικαίων και αδίκων.

Δεύτερον, υπονομεύεται από τη συστηματική απαξίωση της  πολιτείας, των θεσμών, των κομμάτων, της πολιτικής και των πολιτικών που καλλιεργούν ο λαϊκισμός και η υπερβολή των μέσων ενημέρωσης, των δημοσιογράφων, των σχολιαστών για να αποσείσουν τις δικές τους τεράστιες ευθύνες για τη σημερινή κατάσταση.

Τρίτον, υπονομεύεται από τις δυνάμεις των άκρων (αριστεράς και δεξιάς) που –υπό το πρόσχημα της δήθεν λαϊκής οργής– με επεισόδια, βρισιές, προπηλακισμούς και γιαουρτώματα προσπαθούν να αποκομίσουν οφέλη από τη σύγχυση και το μπάχαλο.

Έτσι, πορευόμαστε προς τις εκλογές σε ένα απολύτως αρνητικό περιβάλλον που δεν τιμωρεί μόνο αυτούς που φταίνε αλλά αποτρέπει οποιοδήποτε σοβαρό πρόσωπο να αναμειχθεί στα κοινά.

Υπό αυτές τις συνθήκες, ποιος επιτυχημένος άνθρωπος, επιστήμονας, επαγγελματίας –όση διάθεση προσφοράς και να έχει– θα μπει στην πολιτική και γιατί; Για να υβρίζεται από ανώνυμα blogs, για να  θεωρείται ύποπτος και λαμόγιο εξ ορισμού, για να απολογείται στον καθένα για το πώς απέκτησε το σπίτι του, το αυτοκίνητο και την περιουσία του ή για να κινδυνεύει να προπηλακιστεί ανά πάσα στιγμή. Κανένας, ο οποίος είναι στα καλά του, δεν θα το κάνει!

Ας υποθέσουμε τώρα ότι κάποιοι ηρωικοί συμπολίτες μας αγνοώντας όλα τα παραπάνω αποφασίζουν να δοκιμάσουν να εκλεγούν, είτε μέσα από τα υπάρχοντα σχήματα, είτε μέσα από καινούργια. Τι πιθανότητες έχουν; Ελάχιστες!

Με δεδομένα το σύντομο διάστημα της προεκλογικής περιόδου (που θα είναι 30 ή 40 ημέρες), τις απαγορεύσεις στην τηλεοπτική/ραδιοφωνική και λοιπή και τους περιορισμούς του εκλογικού νόμου, με ποιο τρόπο θα γίνει κανείς γνωστός, θα διαδώσει τις θέσεις του, θα διακριθεί ώστε να μπορεί να ψηφιστεί;

Οι παραδοσιακές μέθοδοι πολιτικής επικοινωνίας, όπως είναι οι ανοιχτές συγκεντρώσεις, οι περιοδείες, οι λαϊκές, το πόρτα-πόρτα δεν θα εφαρμοστούν, γιατί κανένας υποψήφιος ή εν ενεργεία πολιτικός, αξίζει δεν αξίζει, δεν θα διακινδυνεύει να τον γιαουρτώσουν ή να του πετάξουν ζαρζαβατικά ή να τον προπηλακίσουν.

Όλοι οι υποψήφιοι θα στραφούν σε μεθόδους όπως η τηλεφωνική επικοινωνία, οι κλειστές συγκεντρώσεις σε σπίτια ή σε ελεγχόμενους χώρους, το direct mail  και βεβαίως στο διαδίκτυο, είτε με site και blogs είτε μέσω των social media. Όλα όμως μάλλον θα είναι περιορισμένης αποδοτικότητας σε ένα τόσο σύντομο χρονικό διάστημα.

Από τα παραπάνω το συμπέρασμα είναι σαφές: όσο το περιβάλλον παραμένει έτσι, τα νέα πρόσωπα θα έχουν ελάχιστες πιθανότητες εκλογής και θα ευνοούνται οι περισσότερο γνωστοί, οι παλιοί δηλαδή.

 Άρα λοιπόν, αν θέλουμε να υπάρξει ανανέωση, αν θέλουμε να προσελκύσουμε νέους ανθρώπους στην πολιτική, αν θέλουμε να αλλάξουν τα πράγματα, που σήμερα το χρειαζόμαστε περισσότερο από ποτέ άλλοτε, πρέπει εμείς οι ίδιοι να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις. Πρέπει να σταματήσουμε την ανατροφοδότηση της κρίσης. Ενόψει των εκλογών χρειάζεται ψυχραιμία, διάλογος, επιχειρήματα, συζήτηση. Η απομόνωση και η καταδίκη των άκρων πρέπει να γίνει σκοπός όλων μας. Ο λαϊκισμός, τα συνθήματα,  οι κραυγές και οι δήθεν σωτήρες είναι που μας έφεραν ως εδώ.  Αν δώσουμε ευκαιρίες στους νέους υποψηφίους σε όποιο κόμμα κι αν ανήκουν να ακουστούν, αν τους ενθαρρύνουμε να αναπτύξουν τις θέσεις και τα επιχειρήματα τους, αν τους βοηθήσουμε –εφόσον το αξίζουν–  να ξεχωρίσουν, τότε έχουμε ελπίδες να αναδειχθούν νέοι καλύτεροι πολιτικοί.

Διαφορετικά μετά τις εκλογές την επόμενη φορά που κάποιοι θα μουντζώνουν τη Βουλή και τους πολιτικούς που θα έχουν εκλέξει, να θυμόμαστε όλοι ότι οι ίδιοι πριονίζαμε το κλαδί πάνω στο οποίο καθόμαστε.

 Γιώργος Φλέσσας (g.flessas@gmail.com)

Σκέψεις με αφορμή την καταχώρηση “Δώστε μια ευκαιρία στην Ελλάδα”

Πριν λίγες ημέρες κυκλοφόρησαν σε έντυπα του εξωτερικού καταχωρήσεις με τίτλο: “Give Greece a Chance” (μτφ: δώστε μια ευκαιρία στην Ελλάδα). Σύμφωνα με το οικείο site και τα σχετικά δημοσιεύματα πρόκειται για μια πρωτοβουλία Ελλήνων επιχειρηματιών και ιδιωτών, οι οποίοι κινητοποιήθηκαν εθελοντικά σε μια προσπάθεια να βοηθήσουν τη δοκιμαζόμενη εικόνα της χώρας μας στην Ευρώπη.

Θεωρώ αξιέπαινη την πρωτοβουλία και αγαθή την πρόθεση όσων την εμπνεύστηκαν και αφιέρωσαν χρόνο, χρήμα και προσπάθεια. Πάνω από όλα θεωρώ πραγματικά σπουδαίο ότι αρκετές επιχειρήσεις αφυπνίστηκαν και υποστήριξαν την ιδέα βάζοντας το χέρι στην τσέπη για έναν εθνικό σκοπό. Συγχαρητήρια αξίζουν σε όλους!

Είναι ο οίκτος μια αποτελεσματική στρατηγική επικοινωνίας;

Εκφράζω, όμως, τον έντονο προβληματισμό μου αν το να επιδιώκουμε τον οίκτο και τη συμπόνια των ξένων είναι κατάλληλη και αποτελεσματική στρατηγική επικοινωνίας για τη διεθνή εικόνα της χώρας μας.

Το μήνυμα και η επιχειρηματολογία της συγκεκριμένης καταχώρησης συνοψίζεται στα εξής: επειδή υποβληθήκαμε σε θυσίες και περικοπές, επειδή ψηφίσαμε νέο πρόγραμμα λιτότητας, επειδή διανύουμε τον πέμπτο χρόνο ύφεσης, επειδή χρειαζόμαστε χώρο να αναπνεύσουμε, για όλα αυτά “δώστε μας μια ευκαιρία”.

Το positioning δηλαδή αυτής της επικοινωνίας –αυτό που θέλουμε να μείνει στο μυαλό των αποδεκτών στο τέλος– είναι “λυπηθείτε μας”! Τώρα γιατί η αυτοϋποτίμηση και η ηττοπάθεια θα βελτιώσουν ή θα ανορθώσουν την πληγωμένη μας εικόνα στους ξένους παραμένει ένα πελώριο ερώτημα.

Η επικοινωνία πρέπει να είναι απλή, όχι όμως απλοϊκή.

Για να βρει κανείς τη σωστή “γραμμή” επικοινωνίας θα πρέπει να αναλύσει το πρόβλημα, να προσδιορίσει τις ανάγκες του κοινού-στόχος και με βάση αυτά να αναπτύξει μηνύματα και επιχειρηματολογία.

Το πρόβλημα της Ελλάδας είναι η παντελής έλλειψη εμπιστοσύνης. Δεν εμπιστεύονται την Ελλάδα ούτε οι εταίροι μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ούτε τα όργανα της ΕΕ (Επιτροπή, ΕΚΤ κλπ), ούτε όσοι συμμετέχουν και χρηματοδοτούν το ΔΝΤ (ΗΠΑ, Κίνα, Ρωσία, Βραζιλία κλπ), ούτε οι αγορές, ούτε οι τράπεζες, ούτε οι επενδυτές, ούτε οι πολίτες. Η λέξη κλειδί είναι “εμπιστοσύνη”.

Ας δούμε τώρα το κοινό-στόχος: όλοι οι παραπάνω και κυρίως οι πολίτες των χωρών αυτών υποφέρουν επίσης από τη διεθνή οικονομική κρίση και την ύφεση. Επιπλέον, φορολογούνται και μέρος των φόρων τους πηγαίνει στα πακέτα διάσωσης των χωρών με πρόβλημα, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα. Γνωρίζουν δε για την Ελλάδα και τους Έλληνες –και σε αυτό συνέβαλαν αποφασιστικά οι πολιτικοί μας– ότι επί χρόνια έδιναν πλασματικά στοιχεία για την κατάσταση της οικονομίας, ότι κατασπατάλησαν δισεκατομμύρια ευρώ των ευρωπαϊκών πακέτων στήριξης (ΜΟΠ, 1^ο, 2^ο & 3^ο ΚΠΣ, ΕΣΠΑ κλπ), ότι είναι πρωταθλητές στη διαφθορά, ότι έχουν ανεπαρκείς και ανεύθυνους πολιτικούς, ότι υπόσχονται μεταρρυθμίσεις για να πάρουν τη βοήθεια και μετά δεν κάνουν τίποτα και πολλά άλλα.

Με τα παραπάνω δεδομένα και σε αυτό το κοινό το μήνυμα συμπόνιας με φιλανθρωπικό call for action “Give Greece a Chance” σίγουρα δεν συμβάλλει στην αποκατάσταση εμπιστοσύνης. Η επικοινωνία πρέπει να είναι απλή για να είναι αποτελεσματική, όχι όμως απλοϊκή.

Είναι πιθανό ότι θα υπάρξουν διάφοροι φιλάνθρωποι ή φιλέλληνες στην Ευρώπη ή αλλού που ίσως ευαισθητοποιηθούν, όμως –προσοχή– αυτό μπορεί να οδηγήσει στο λανθασμένο συμπέρασμα ότι με συναισθηματικές προσεγγίσεις λύνουμε το πρόβλημα.

Συστράτευση όλων για τα επόμενα βήματα

Όπως προανέφερα η πρωτοβουλία αυτή είναι αξιέπαινη. Η αρχή έγινε και, παρά τις ενστάσεις, η καμπάνια ωφελεί, δεν ζημιώνει. Το ζητούμενο είναι τα επόμενα βήματά της να έχουν πληρέστερη στρατηγική, καλύτερα μηνύματα και πιο αποτελεσματική στόχευση.

Η ανάγκη για μια σοβαρή και ολοκληρωμένη εκστρατεία αποκατάστασης της εμπιστοσύνης προς την Ελλάδα είναι ζωτική και επιβεβλημένη. Χρειάζεται επαγγελματισμός και αυστηρή προσήλωση στη μεθοδολογία.

Πριν από την επικοινωνία είναι απαραίτητο να προσδιοριστεί ποιο είναι το “προϊόν”, η Ελλάδα δηλαδή, ποια είναι τα χαρακτηριστικά μας, ποια είναι τα συγκριτικά μας πλεονεκτήματα και γιατί οι ξένοι πρέπει να τα “αγοράσουν”.

Ποιος είναι ο στόχος της επικοινωνίας. Αν είναι η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης –που προσωπικά το πιστεύω– τα ενδεδειγμένα μηνύματα θα προκύψουν μετά από συστηματική έρευνα. Εδώ είμαι σίγουρος ότι όλες οι εταιρίες έρευνας και ο ΣΕΔΕΑ θα διαθέσουν ευχαρίστως τη συσσωρευμένη γνώση, την εμπειρία και τα δίκτυα που διαθέτουν για τη διερεύνηση των απόψεων των κοινών που απευθυνόμαστε.

Οι σπουδαίες και έμπειρες διαφημιστικές εταιρίες-μέλη της ΕΔΕΕ (Ένωση Εταιρειών Διαφήμισης & Επικοινωνίας) μπορούν μεθοδικά και γρήγορα να μετατρέψουν τη στρατηγική σε καταπληκτικό δημιουργικό και οι συνάδελφοι της επικοινωνίας και των δημοσίων σχέσεων (επίσης μέλη της ΕΔΕΕ) μπορούν με την τεχνογνωσία και τα διεθνή τους δίκτυα να διαχύσουν τα μηνύματα σε όλους τους stakeholders. Ακόμη, όλοι οι παραπάνω καθώς και άλλοι φορείς μπορούν να κινητοποιήσουν περισσότερους χορηγούς. Τελευταίο αλλά όχι έσχατο θέμα είναι η διαφανής διαχείριση των χρημάτων, ιδίως αν πρόκειται να επενδυθούν κρατικοί πόροι.

Όλοι ανεξαιρέτως έχουμε νιώσει στο πετσί μας ότι το διεθνές περιβάλλον είναι αμείλικτο.  Οποιαδήποτε ενέργεια της χώρας με διεθνείς αποδέκτες δεν μπορεί να έχει αποτελέσματα, όταν βασίζεται σε ευγενικές πρωτοβουλίες ή σε παρορμητικές κινήσεις. Περιθώρια για λάθη δεν υπάρχουν και σπατάλη των λιγοστών πόρων που διαθέτουμε δεν επιτρέπεται. Χρειάζεται συστράτευση όλων των δυνάμεων που διαθέτει ο χώρος των επαγγελματιών της επικοινωνίας. Χρειάζεται λεπτομερής σχεδιασμός και συστηματική δουλειά σε βάθος. Ας μην ξεχνάμε ότι κάθε κρίση περικλείει και μια ευκαιρία.

Γιώργος Φλέσσας (g.flessas@gmail.com)

Χωρίς "φύλλο συκής"

Η αναμφισβήτητα επαχθής για όλους νέα δανειακή σύμβαση έρχεται να αντικαταστήσει το πρώτο μνημόνιο, το οποίο δεν υλοποιήθηκε γι αυτό και απέτυχε. Επί δύο χρόνια  η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ –από το Μάιο του 2010 μέχρι το σχηματισμό της κυβέρνησης Παπαδήμου– επέλεξε συνειδητά τον εύκολο δρόμο: να επιβάλλει όλες τις οριζόντιες περικοπές κατά μισθωτών και συνταξιούχων, να επιβαρύνει με φόρους φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις και να αποφύγει με θαυμαστή εφευρετικότητα να προχωρήσει στις μεταρρυθμίσεις που θίγουν τον σκληρό πυρήνα του πελατειακού κράτους και τα ποικιλόμορφα προνόμια. Τις μεταρρυθμίσεις που εδώ και δεκαετίες επισημαίνονται από όλους ως αναγκαίες για τη λειτουργία μιας σύγχρονης οικονομίας και κοινωνίας.

Η διατήρηση όλων των παθογενειών του κράτους και της οικονομίας και η ανύπαρκτη πρόοδος στις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις διέλυσε την εναπομείνασα αξιοπιστία μας, εξαγρίωσε τους ευρωπαίους εταίρους μας και ανατροφοδότησε την κρίση. Κι έτσι φτάσαμε στη νέα δανειακή σύμβαση, η οποία εκτός των περικοπών περιλαμβάνει (ξανά) το σύνολο των αναγκαίων μεταρρυθμίσεων.

Η εξάλειψη της φοροδιαφυγής, το άνοιγμα των κλειστών επαγγελμάτων, η απλοποίηση της φορολογικής νομοθεσίας, η μείωση της γραφειοκρατίας, η κατάργηση των προνομίων, η αύξηση της παραγωγικότητας, η ταχύτητα απονομής της δικαιοσύνης, ο περιορισμός της σπατάλης και της κλοπής στο σύστημα υγείας, η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας, οι αποκρατικοποιήσεις και πολλά άλλα πρέπει να προχωρήσουν άμεσα.

Η νέα δανειακή σύμβαση ψηφίστηκε. Υπήρξε σημαντικός αριθμός βουλευτών που είτε καταψήφισε, είτε απείχε της ψηφοφορίας. Το πολιτικό κόστος το πήραν οι 199 βουλευτές που υπερψήφισαν τη σύμβαση. Όμως, τα “φύλλα συκής” τελειώνουν εδώ!

Ο βερμπαλισμός της δήθεν “σκληρότερης διαπραγμάτευσης” δεν έχει πια κανένα νόημα και η δολερή ρητορική υπέρ της χρεοκοπίας και της δραχμής, επίσης. Η νέα διαχωριστική γραμμή που θα επιχειρήσουν κάποιοι να επιβάλλουν και να συντηρήσουν μεταξύ “μνημονιακών-αντιμνημονιακών” είναι πλαστή, επιβλαβής και απολύτως αποπροσανατολιστική. Μόνος της σκοπός είναι να εγκλωβιστεί η δημόσια συζήτηση στη διχαστική διαμάχη υπέρ ή κατά της νέας δανειακής σύμβασης και να αποφευχθεί η πραγματική συζήτηση για τις ριζικές αλλαγές που χρειάζονται για να εκσυγχρονιστεί η Ελλάδα.

Τώρα είμαστε μόνοι μας. Κερδήθηκε χρόνος, έστω ακριβοπληρωμένος. Τους επόμενους μήνες θα εφαρμοστούν όσα ψηφίστηκαν. Όσο πιο γρήγορα γίνουν οι αλλαγές, όσο πιο γρήγορα διορθωθούν τα κακώς κείμενα, τόσο μεγαλύτερες είναι οι πιθανότητες να βγούμε από την κρίση με λιγότερες απώλειες. Το πραγματικό ερώτημα λοιπόν είναι: είσαι υπέρ ή κατά των μεταρρυθμίσεων;

Κι εδώ θα φανεί πόσο μετράει ο καθένας πολιτικός, το κάθε κόμμα: θα επιχειρηματολογεί και θα ψηφίζει υπέρ των μεταρρυθμίσεων ή όχι; Θα μοχθεί για να προχωρήσουν ταχύτερα οι αναγκαίες δομικές αλλαγές ή όχι; Θα τοποθετείται συγκεκριμένα και αναλυτικά επί της ουσίας των αλλαγών ή όχι;

Αυτές είναι οι ερωτήσεις που τα μέσα ενημέρωσης και όλοι μας πρέπει να κάνουμε εφεξής. Κι εδώ θα φανεί πεντακάθαρα ποιές πολιτικές δυνάμεις και ποιά πρόσωπα ενδιαφέρονται πραγματικά και ποιά βολεύονται στις γενικόλογες λαϊκιστικές ρητορείες. Εδώ θα φανεί ποιοί δημοσιογράφοι, ποιά μέσα ενημέρωσης αποσκοπούν στην αληθινή ενημέρωση και ποιοί επενδύουν στη σύγχυση.

Τέλος, εδώ θα φανεί πως κι εμείς –οι πολίτες– αξιοποιούμε τη δύναμη που έχουμε: με το να ασκούμε αφόρητη πίεση προς όλους να πάνε τα πράγματα μπροστά ή με το να υποκύπτουμε σε ψευτοδιλήμματα και καταστροφικούς διχασμούς.

Γιώργος Φλέσσας (g.flessas@gmail.com)

image source

Επιχειρήσεις και social media: Πού θα πάει αυτή η σχέση; “Εταιρείες Επικοινωνίας: Tίνος είναι το παιδί;”

Tο Ινστιτούτο Επικοινωνίας διοργάνωσε το 3ο συνέδριο του, με θέμα «Επιχειρήσεις και social media: Πού θα πάει αυτή η σχέση;» Το συνέδριο είναι αφιερωμένο στις επιχειρήσεις στην Ελλάδα και τη στάση τους απέναντι στα νέα Μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Στην τρίτη ενότητα του συνεδρίου συζητήθηκε το θέμα: “Εταιρείες Επικοινωνίας: Tίνος είναι το παιδί;” Ακολουθεί η τοποθέτηση μου στη συζήτηση που συντόνισε η κα Έλλη Παναγιωτοπούλου, Αθηναϊκή Ζυθοποιία και συμμετείχαν ο Θανάσης Παπαθανασίου της Frank και ο Χρήστος Λάτος της Οgilvy One.

Πιστεύω ότι το ερώτημα: “τίνος είναι το παιδί” είναι παραπλανητικό. Αυτό πού όλοι σκέπτονται αλλά δεν το ομολογούνε είναι: “ποιος θα πάρει το κορίτσι” …με το παιδί φυσικά.

Να τα πάρουμε όμως ένα-ένα: το “κορίτσι” που εν προκειμένω, είναι ο πελάτης, το θέλουν όλοι. Κι επειδή το “κορίτσι” κουράστηκε από τους πολλούς μνηστήρες που τάζουν “λαγούς με πετραχήλια” και έχει γίνει επιλεκτικό, χρησιμοποιούνται ως δούρειος ίππος τα social media. Με μια διαφορά: δεν είναι τα social media το παιδί!

Το πολυτιμότερο αγαθό μιας εταιρείας –το παιδί της– είναι η δημόσια εικόνα της, η φήμη της, η γνώμη που έχουμε γι αυτήν και τα προϊόντα της. Όχι μόνο στο ψηφιακό περιβάλλον –όπως πολλοί λαθεμένα νομίζουν– αλλά συνολικά. Και η δημόσια εικόνα, η φήμη των εταιριών και των οργανισμών είναι, σήμερα περισσότερο από ποτέ, στα πληκτρολόγια και στα ακροδάχτυλα των stakeholders, λόγω της αυξανόμενης δύναμης των κοινωνικών δικτύων.

Τι εννοούμε με τον όρο “social media”. Οι λάτρεις της τεχνολογίας τα ορίζουν σύμφωνα με την οπτική γωνία της τεχνολογίας και των εφαρμογών της. Οι επαγγελματίες της διαφήμισης και του marketing συνήθως μιλούν για τη δημιουργική προώθηση της μάρκας ή του προϊόντος και την αλληλεπίδραση πελάτη και brand. Τέλος, οι επαγγελματίες των δημοσίων σχέσεων, όπως εγώ δηλαδή, θα σας  πουν ότι είναι όλα όσα λέει και κάνει μια εταιρία στο ψηφιακό περιβάλλον και συγχρόνως αυτό που τα διάφορα κοινά πιστεύουν γι αυτήν.

Η τεράστια αλλαγή που επιφέρουν τα κοινωνικά δίκτυα στην επικοινωνία είναι ο διάλογος, οι σχέσεις, το περιεχόμενο, η εμπλοκή (engagement), η αλληλεπίδραση. Η κλασσική δομή «πομπός – μήνυμα - μέσο- δέκτης» ανατρέπεται και ο δέκτης γίνεται πομπός. Πομπός που στέλνει μηνύματα για όλα τα θέματα που τον ενδιαφέρουν και φυσικά για την εταιρία και τα προϊόντα της. Ο έλεγχος εκμηδενίζεται και η ελευθερία είναι απόλυτη.

Βλέπω σήμερα εδώ στο ακροατήριο ανθρώπους με ποικίλες ιδιότητες: πελάτες, δημοσιογράφοι, εργαζόμενοι, πολίτες, στελέχη, μπλόγκερς, επιστήμονες, opinion influencers θα μπορούσαν να υπάρχουν ακόμη κι επενδυτές (χλωμό τέτοια εποχή. Με άλλα λόγια  stakeholders.

Όλοι είστε μέλη κοινωνικών δικτύων. Όλοι είμαστε στο Facebook, στο Twitter, στο Linked In, στα blogs. Όλοι ποστάρουμε. Να και τώρα βλέπω κάποιους που τουιτάρουν ήδη «ποιανού είναι το παιδί»! Επιπλέον, όλοι εσείς, ο καθένας από εσάς ξεχωριστά, με όποια ιδιότητα και να έχει, μέσα στο ίδιο απόγευμα μπορεί να είναι ταυτόχρονα ακροατής, πελάτης, αναλυτής, σχολιαστής, ψηφοφόρος, θεατής ή ακτιβιστής.

Αυτός είναι και ο “γενετικός κώδικας” των  social media. Η ικανότητα να δικτυώνεσαι, να επικοινωνείς, να παράγεις ενδιαφέρον περιεχόμενο, να διοχετεύεις μηνύματα, θέσεις, απόψεις και να τροφοδοτείς συζητήσεις, να αλληλοεπιδράς με πρόσωπα αλλά και με τις κοινότητες, να «χτίζεις» διάλογο, να προκαλείς engagement/συμμετοχή, να επηρεάζεις απόψεις, να δημιουργείς ειλικρινείς και αποτελεσματικές σχέσεις με όλους.

Αυτή η αλληλεπιδραστική διαδικασία της επικοινωνίας και της συζήτησης είναι συγχρόνως το DNA των υπηρεσιών δημοσίων σχέσεων. Οι επαγγελματίες των δημοσίων σχέσεων είμαστε μάλλον οι μόνοι, οι οποίοι έχουμε μία πραγματικά ολοκληρωμένη άποψη για κάθε πτυχή της επικοινωνίας μιας εταιρείας ή ενός οργανισμού. 

Απευθυνόμαστε και συνομιλούμε με όλους, με όλους τους stakeholders, κι όχι μόνο με τους πελάτες στους οποίους εξ αντικειμένου απευθύνονται η διαφήμιση και το εμπορικό marketing. Γιατί θα πρέπει για παράδειγμα να μονοπωλείται το Twitter ή το Facebook μιας εταιρείας μόνο από διαγωνισμούς ή προωθήσεις και δώρα, όπως συχνά γίνεται και οι άλλοι stakeholders να αγνοούνται;

H βαθιά γνώση του περιβάλλοντος και της συμπεριφοράς των stakeholders και ο συνδυασμός της στρατηγικής σκέψης με την παραγωγή περιεχομένου που θα εμπνέει τη συζήτηση, της δημιουργικότητας με την διαχείριση σχέσεων και την άσκηση κοινωνικής επιρροής είναι που με κάνει να πιστεύω ακράδαντα ότι οι εταιρίες δημοσίων σχέσεων είναι οι καταλληλότερες για να έχουν ολοκληρωμένο στρατηγικό και συντονιστικό ρόλο στη δημόσια εικόνα των εταιρειών.

Αυτό δεν σημαίνει ότι είμαστε καλύτεροι ή τα ξέρουμε όλα ή ότι νομιμοποιούμαστε να εμπλεκόμαστε στα πάντα. Ωστόσο, είναι σαφές πως πρέπει να έχουμε κεντρικό λόγο στον καθορισμό στρατηγικής και στην επίβλεψη της εφαρμογής. Είναι όλα απαραίτητα και γι αυτό πιστεύω ότι έχει έρθει η ώρα να σταματήσουμε να προσπαθούμε να υποκαταστήσουμε ο ένας τον άλλο. Και στα social media όλοι οι τομείς  (διαφήμιση, PR, digital, direct) έχουν ένα  ξεχωριστό, σημαντικό ρόλο να διαδραματίσουν.

Μετά από τα παραπάνω η απάντηση λοιπόν είναι ότι το PR πρέπει ¨να πάρει το κορίτσι». Το παιδί, όμως, πρέπει να το μεγαλώσουμε όλοι μαζί!

Γιώργος Φλέσσας (g.flessas@gmail.com)

 image source

Μπορεί να σταματήσει η καταστροφική αυτοτροφοδότηση της κρίσης;

Μεταξύ των πολλών ανεπαρκειών των πολιτικών ηγεσιών της χώρας μας είναι και η πλήρης αδυναμία τους να αξιοποιήσουν (ή έστω να αντιγράψουν) τη συσσωρευμένη γνώση και εμπειρία crisis management που υπάρχει διεθνώς για να διαχειριστούν την εθνική μας κρίση, ώστε να ελαχιστοποιηθούν οι απώλειες και να επιταχυνθεί η επανόρθωση. 

Αυτή η ενδημική αντιεπιστημονική αντίληψη βλέπουμε βέβαια να συμβαίνει σε όλα τα μικρά και μεγάλα προβλήματα μας με αποτέλεσμα να χάνεται πολύτιμος χρόνος με τις αποσπασματικές λύσεις και τους ερασιτεχνισμούς που ταλαιπωρούν τους πολίτες χωρίς να οδηγούν σε αποτέλεσμα. 

Την ανεπάρκεια αυτή τη βλέπουμε να ισχύει με τον πιο πανηγυρικό τρόπο στην ίδια τη διαχείριση της κρίσης, οι τραγικοί χειρισμοί της οποίας οδηγούν στην ανατροφοδότησή της, τόσο σε εξωτερικό, όσο και σε εσωτερικό επίπεδο. Τρανή απόδειξη των παραπάνω είναι ότι παρά τα μέτρα, παρά τις προσπάθειες, παρά τις ατέλειωτες ώρες αναλύσεων και συζητήσεων, η κρίση εντείνεται και η κοινωνική συνοχή υπονομεύεται καθημερινά.

Χαμογελάστε! (…κάνει τους άλλους να ανησυχούν!)

Η δύσθυμη και απαισιόδοξη ατμόσφαιρα που επικρατεί μάς επηρεάζει όλους. Ή σχεδόν όλους. Παρατηρώ κάποιους ανθρώπους –και στην εταιρεία μας– οι οποίοι αντιμετωπίζουν τα πάντα με χαμόγελο και θετική διάθεση. Δεν έχουν λυμένα τα προβλήματα τους, το αντίθετο μάλιστα. Δεν είναι υψηλά αμειβόμενοι, χαμηλόμισθοι είναι. Δεν είναι χαζοχαρούμενοι, σκέπτονται και προβληματίζονται. Δεν κάθονται, αλλά δουλεύουν ολημερίς.

Γιώργος Φλέσσας g.flessas@gmail.com

"This was their finest hour"

Τελικά φαίνεται ότι τα κατάφεραν! Η εντατική προσπάθεια  των πολιτικών, των δημοσιογράφων, των τηλεσχολιαστών, των ποικιλώνυμων “ειδικών”, των κάθε είδους διαμορφωτών της κοινής γνώμης αποδίδει καρπούς.

Η σύγχυση είναι πλήρης, ο αποπροσανατολισμός το ίδιο. Το ηθικό των πολιτών βρίσκεται στο χαμηλότερο δυνατό σημείο. Η έλλειψη εμπιστοσύνης όλων προς όλους σπάει καθημερινά αρνητικά ρεκόρ. Α! ναι! Οι “εργολάβοι της δραχμής” και τα παπαγαλάκια  τους κορυφώνουν την προσπάθεια με τη διασπορά δήθεν αντικειμενικών σεναρίων που οδηγούν με σιγουριά από την Ελλάδα της Ευρώπης στην Ελλάδα της δεκάρας.

Η συνωμοτική σκέψη ανατινάζει κάθε επιχειρηματολογία. Η σεναριολογία και οι ατέρμονες αναλύσεις έχουν υποκαταστήσει τις ελάχιστες απόπειρες συγκροτημένης πορείας. Paralysis by analysis που λένε οι αγγλοσάξωνες. Ο λαϊκισμός καλά κρατεί και οι ρεαλιστικές φωνές λοιδορούνται ως πράκτορες του ΔΝΤ, των εβραίων και των πολυεθνικών.

Οι αναγκαίες μεταρρυθμίσεις κινούνται με ταχύτητες κουτσής  χελώνας. Η task force της Ευρωπαϊκής Ένωσης προσπαθεί να κατανοήσει τα ακατανόητα της ελληνικής δημόσιας διοίκησης. Οι επιχειρήσεις –όσες έχουν απομείνει– αγωνίζονται να παραμείνουν ζωντανές εξαντλώντας τις εφεδρείες τους στην τελματωμένη οικονομία. Η αγωνία για το μέλλον που βιώνουν οι πολίτες μετατρέπεται σε απελπισία. Ο καθένας κοιτάζει την πάρτη του κι ας πάνε να πνιγούν οι άλλοι. Όλοι προσμένουν κάποιο θαύμα, που δεν έρχεται όμως. Η μάχη για την Ελλάδα ξεμένει από μαχητές…

Με δεδομένο ότι θαύματα δεν γίνονται, ο φαύλος κύκλος της εσωστρέφειας και της αδράνειας πρέπει να σπάσει. Κάθε μέρα που περνάει είναι πολύτιμη. Ο καθένας μας αλλά και όλοι μαζί –όσοι τουλάχιστον μοιραζόμαστε τις ίδιες σκέψεις– πρέπει να επανατοποθετηθούμε στο νέο περιβάλλον από μηδενική βάση, γρήγορα και αποφασιστικά. Προσδιορίζοντας εξαρχής το όραμα, τις αξίες, τις δεσμεύσεις και τους σκοπούς μας και ορίζοντας ένα αυστηρό χρονοδιάγραμμα κινήσεων. Αναδεικνύοντας τα ισχυρά μας σημεία και βελτιώνοντας τα αδύνατα. Ξανακτίζοντας συστηματικά τις σχέσεις μας με όλους. Δημιουργώντας ξανά τις άυλες αξίες που κατέρρευσαν: σκληρή δουλειά, αξιοπιστία και νέες σχέσεις εμπιστοσύνης.

“Μα είμαστε λίγοι και σκόρπιοι, δεν έχουμε τη δύναμη” θα πούνε κάποιοι. Δεν είναι αλήθεια! Είναι χιλιάδες οι εργαζόμενοι του ιδιωτικού τομέα που μοχθούν να είναι ανταγωνιστικοί και θέλουν με τη δουλειά τους να κερδίζουν ευημερία και προοπτική. Είναι χιλιάδες οι επιχειρηματίες με ιδέες και όρεξη που δεν πτοούνται από τις δυσκολίες. Είναι χιλιάδες οι δημόσιοι λειτουργοί που θέλουν να προσφέρουν και αγωνίζονται φιλότιμα ενάντια στην ισοπέδωση και στον παρασιτισμό. Είναι χιλιάδες οι επιστήμονες που με όπλο τη γνώση και τη μόρφωση τους μπορούν να κάνουν σπουδαία πράγματα. Είναι χιλιάδες οι νοικοκυραίοι που “απ’ τον πηλό βγάζουν λουλούδι”.[1]  Είναι χιλιάδες οι γονείς που αγωνιούν σε ποια χώρα θα μεγαλώσουν τα παιδιά τους. Είναι χιλιάδες οι σκεπτόμενοι Έλληνες που αντιστέκονται στην ισοπέδωση, στις γενικεύσεις, στους αφορισμούς, στη μνησικακία. 

Εμείς είμαστε το μήνυμα! Και ο καθένας από όλους τους παραπάνω, ο καθένας από εμάς πρέπει να δώσει τη μάχη στην καθημερινότητα του, στη δουλειά του, στον κύκλο του, σε αυτούς που επηρεάζει, στηριγμένος στη δύναμη των ιδεών του, στο δίκαιο της προσπάθειας, στην ισχύ της εργαζόμενης πλειοψηφίας, στο χρέος προς τα παιδιά μας.

Αν το κάνουμε ίσως να πουν μεθαύριο ότι “αυτή ήταν η καλύτερή τους στιγμή”.[2]